Czy dostaniesz zwrot pieniędzy za usługę niewykonaną ze względu na koronawirusa?

data dodania: 12.03.2020 | czytany: 4 075 razy
Czy dostaniesz zwrot pieniędzy za usługę niewykonaną ze względu na koronawirusa?
Z uwagi na występowanie koronawirusa (COVID-19) w Polsce niektóre miejsca zostały czasowo zamknięte np. szkoły, przedszkola i żłobki, poszczególne usługi nie będą wykonane, a część wydarzeń zostało odwołanych. Czy w wymienionych sytuacjach konsument może zażądać od przedsiębiorcy zwrotu wpłaconych pieniędzy?
Artykuł uaktualniony w dn. 26.03.2020 r.
 
 
Rozprzestrzenianie się koronawirusa (COVID-19) doprowadziło do wprowadzenia w Polsce szczególnych rozwiązań, mających na celu zapobieganie temu zjawisku. W szczególności:
  1. czasowo zamknięto: przedszkola, szkoły podstawowe, średnie i wyższe (również niepubliczne); żłobki i kluby dziecięce; kina, teatry, opery, filharmonie, muzea;
  2. odwołano wszystkie imprezy masowe (np. koncerty, wydarzenia sportowe).
Powyższe okoliczności powodują, że przedsiębiorca, co do zasady, nie może żądać od konsumenta zapłaty za usługę, która nie zostanie wykonana lub za bilety na odwołane wydarzenia, a gdy konsument wpłacił już do przedsiębiorcy pieniądze, powinny one zostać zwrócone. Podstawą prawną takiego stanu rzeczy jest art. 495 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm.). Zgodnie z wspomnianym przepisem prawa: "Jeżeli jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które żadna ze stron odpowiedzialności nie ponosi, strona, która miała to świadczenie spełnić, nie może żądać świadczenia wzajemnego, a w wypadku, gdy je już otrzymała, obowiązana jest do zwrotu według przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu".
 
 
W sytuacji, gdy przedsiębiorca sam nie zwróci wpłaconych środków pieniężnych, ewentualnie będzie uzasadniał, że konsumentowi nie należy się zwrot całej kwoty, konsument powinien skontaktować się z właściwym miejscowo rzecznikiem konsumentów z prośbą o konsultację. Rzecznik konsumentów może w szczególności pomóc ustalić, czy uzasadnione są twierdzenia przedsiębiorcy, że konsumentowi nie należy się zwrot całej kwoty. Warto również zaznaczyć, że brak realizacji usług lub odwołanie wydarzeń z powyżej opisanych przyczyn co do zasady nie powoduje możliwości żądania przez konsumenta odszkodowania od przedsiębiorcy będącego stroną wspomnianych umów, np. za niewykorzystany pobyt w hotelu lub przejazd wykupione w związku z odwołaną imprezą masową.
 
Jeżeli chodzi o placówki oświatowe takie jak szkoły czy przedszkola, to ze względu m.in. na rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i zobowiązanie tych placówek do realizowania zadań na odległość – mogą one żądać wynagrodzenia w części.
 
Zgodnie z art. 495 § 2 kodeksu cywilnego: Jeżeli świadczenie jednej ze stron stało się niemożliwe tylko częściowo, strona ta traci prawo do odpowiedniej części świadczenia wzajemnego. Jednakże druga strona może od umowy odstąpić, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez tę stronę cel umowy, wiadomy stronie, której świadczenie stało się częściowo niemożliwe.
 
To, w jakiej części placówkom oświatowym należy się wynagrodzenie i czy w obecnej sytuacji można odstąpić od umowy – jest przedmiotem dyskusji w środowisku prawniczym i opinie na ten temat są różne. Dużo zależy od rodzaju placówki, treści umowy, zakresu wykonywanych świadczeń przez placówkę i innych kwestii indywidualnych, które nie pozwalają na zajęcie ogólnego i jednoznacznego stanowiska.
 
Poniżej prezentujemy stanowisko w tej sprawie prezentowane na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów:
 
Sytuacja jest nadzwyczajna. Nie ma w tym ani winy przedsiębiorców, ani winy rodziców i właściciele placówek nie mogli tej sytuacji przewidzieć, planując swe ryzyko biznesowe. W tej sytuacji doszło do nadzwyczajnej zmiany okoliczności, co przewiduje też Kodeks cywilny w stosunkach cywilno-prawnych – to tzw. klauzula rebus sic stantibus.

Wyjątkowy czas epidemii stawia cały rynek i wszystkich jego uczestników przed nowymi wyzwaniami i koniecznością przedefiniowania niektórych dotychczasowych stosunków prawnych. W tej sytuacji każdy przypadek należy oceniać odrębnie - strony umowy muszą się zastanowić i porozumieć, w jaki sposób będą rozliczać koszty czesnego, by sprawiedliwie rozłożyć konsekwencje tej nieprzewidzianej sytuacji na obie strony. Pod uwagę należy brać negocjacje co do rozłożenia płatności na raty lub odraczanie terminów ich uiszczenia. W ocenie UOKiK wątpliwą jest dopuszczalność pobierania czesnego w pełnej wysokości za czas, kiedy dzieci w ogóle nie przebywają w placówce. Np. opłaty za wyżywienie nie powinny być pobierane. Podobnie w przypadku zajęć dodatkowych, które w związku z epidemią się nie odbywają.

Sugerujemy zapoznanie się z treścią umowy, jaka wiąże nas z placówką, aby sprawdzić między innymi, czy płatność czesnego jest rozłożona na miesiące, czy płacimy je rocznie oraz co wchodzi w jego skład. Punktem wyjścia do negocjacji powinno być przedstawienie przez właściciela placówki rzeczywistych kosztów, jakie ponosi mimo nieobecności w niej dzieci.

Obie strony kontraktu powinny starać się wypracować rozwiązania dostosowane do trudnej dla wszystkich sytuacji. W razie potrzeby warto skorzystać z mediacji. W przypadku ewentualnych sporów z prywatną placówką konsumenci mogą skorzystać z bezpłatnej pomocy prawnej, np. rzeczników konsumentów. W przypadku pojawienia się sporu ostatecznie o racji strony będzie rozstrzygał sąd.
 
Polecamy na bieżąco aktualizowany pakiet informacji w sprawach związanych z koronawirusem dostępny na stronie uokik.gov.pl/koronawirus.
 
Podstawa prawna: art. 495 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm.), Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii.
 
 
 
 
---------------------
Porady prawne są także dostępne bezpłatnie dla konsumentów w ramach Infolinii Konsumenckiej 801 440 220 / 22 290 89 16,
od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 18.00. Obowiązują opłaty za połączenia wg taryfy operatora. Zadanie „Infolinia Konsumencka w latach 2020-2021” jest realizowane dzięki finansowaniu ze środków Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
---------------------
Polecamy pierwszy raport z niezależnych badań prodkutów: Prześwietlamy Kasze Gryczane, który Fundacja Konsumentów przygotowała we współpracy z Programem FoodRentgen. Raport jest do pobrania jest tutaj.
Copyright © 2020 Fundacja Konsumentów
Nasze strony korzystają z plików cookies
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.
[chcę poznać politykę cookies]
[ Zgadzam się ]