Dzień: 2026-03-11

Program PURE – nowa inicjatywa Fundacji Konsumentów na rzecz uczciwego rynku

Z okazji Światowego Dnia Praw Konsumenta (15 marca) Fundacja Konsumentów ogłasza start Programu Uczciwy Rynek i Egzekucja (PURE) – nowej, niezależnej inicjatywy, której celem jest poprawa jakości funkcjonowania rynku konsumenckiego (B2C) poprzez eliminowanie nieuczciwych praktyk rynkowych.

Program jest skierowany do przedstawicieli firm, którzy zauważają w swojej branży nieuczciwe praktyki wobec konsumentów (nie jest kanałem obsługi indywidualnych spraw konsumenckich). PURE został pomyślany jako rozwiązanie korzystne zarówno dla konsumentów, jak i dla firm działających etycznie – które tracą wtedy, gdy rynek jest „psuty” przez nieuczciwe schematy.

„Światowy Dzień Praw Konsumenta to dobry moment, by powiedzieć jasno: ochrona konsumenta i etyczny biznes mają wspólny interes. PURE daje bezpieczną ścieżkę, dzięki której odpowiedzialne firmy mogą sygnalizować nieuczciwe praktyki wobec konsumentów, a my możemy uruchamiać działania w interesie publicznym – tak, by rynek wracał do normalnych zasad” – mówi Paweł Rokicki, Fundator i Dyrektor Zarządzający Fundacji Konsumentów.

PURE jest odpowiedzią na potrzeby rynku

W wielu branżach B2C nadal pojawiają się praktyki, które wprowadzają konsumentów w błąd, utrudniają korzystanie z ich praw albo opierają sprzedaż na presji i nieprzejrzystości. W takich sytuacjach tracą nie tylko konsumenci, ale również firmy, które chcą działać uczciwie, transparentnie i długofalowo.

PURE powstał właśnie po to, by wspierać eliminowanie nieuczciwych praktyk rynkowych oraz wzmacniać standardy, które premiują uczciwe reguły gry. Program łączy perspektywę interesu publicznego z praktycznym mechanizmem reagowania tam, gdzie konkretne praktyki szkodzą konsumentom i osłabiają zaufanie do rynku.

Skuteczność mechanizmu w praktyce

Idea programu PURE wynika również z praktyki. W sprawie, która stała się dla Fundacji punktem odniesienia przy tworzeniu programu, Fundacja otrzymała sygnał dotyczący produktu prezentowanego w sposób mogący sugerować, że jest lekiem, choć był oferowany jako kosmetyk.

Po analizie sprawy Fundacja zawiadomiła właściwe organy nadzorcze, zachowując poufność źródła zgłoszenia. W następstwie tych działań przedsiębiorca został objęty kontrolą, a produkt oznaczany niezgodnie z obowiązującymi przepisami został wycofany z rynku.

Ten przykład pokazuje, że dobrze zaprojektowany mechanizm reagowania może działać skutecznie – zwłaszcza wtedy, gdy łączy analizę sprawy, poufność zgłoszenia i działania prowadzone w granicach prawa.

W jakich obszarach mogą pojawiać się nieuczciwe praktyki rynkowe

Zgłoszenia mogą dotyczyć różnych sektorów rynku konsumenckiego, w szczególności handlu internetowego i platform sprzedażowych, usług cyfrowych, telekomunikacji, usług finansowych, rynku OZE – w tym fotowoltaiki i pomp ciepła – a także usług abonamentowych.

W ostatnich miesiącach w debacie europejskiej mocno wybrzmiewa także problem dużej liczby niebezpiecznych produktów trafiających do konsumentów przez e-commerce, co wymaga skuteczniejszego nadzoru i egzekwowania zasad odpowiedzialności. Każdorazowo oceniana jest konkretna praktyka i jej wpływ na konsumentów.

PURE – Czyste zasady. Czysty rynek.

Program PURE opiera się na prostym założeniu: ochrona konsumentów i stabilne warunki działania dla etycznego biznesu wymagają zasad, które nie są tylko deklaracją, ale są egzekwowane w praktyce. Dlatego PURE łączy perspektywę interesu publicznego z praktycznym mechanizmem reagowania na nieuczciwe praktyki rynkowe w obszarze B2C.

Jak działa Program Uczciwy Rynek i Egzekucja (PURE)

Program opiera się na kilku kluczowych zasadach:

• Zgłoszenia dotyczą wyłącznie rynku konsumenckiego (B2C).
• Zgłoszeń dokonują przedstawiciele firm, którzy zauważą w swojej branży nieuczciwą praktykę rynkową wobec konsumentów.
• Zgłoszenia są przyjmowane poufnie, a Fundacja prowadzi wstępną kwalifikację sprawy.
• W zależności od charakteru sprawy PURE przewiduje etap polubowny, a gdy to zasadne – działania w interesie publicznym, prowadzone w granicach prawa.
• Program obejmuje monitorowanie efektów oraz transparentne zasady współpracy.

„PURE to praktyczna odpowiedź na sytuacje, w których uczciwe firmy widzą, że rynek jest psuty, a konsumenci ponoszą konsekwencje. Naszym celem jest poprawa jakości funkcjonowania rynku B2C – tam, gdzie pojawiają się konkretne nieuczciwe praktyki rynkowe” – podkreśla Paweł Rokicki, Fundacja Konsumentów.

Korzyści dla konsumentów i etycznego biznesu

PURE wzmacnia ochronę konsumentów poprzez reagowanie na praktyki, które zniekształcają decyzje zakupowe i osłabiają zaufanie do rynku. Jednocześnie program daje etycznym firmom możliwość działania w sytuacjach, gdy nieuczciwe schematy konkurencji obniżają standardy całej branży. Wspólnym mianownikiem jest przywracanie przejrzystości i uczciwych zasad.

Gdzie znaleźć informacje i jak zgłosić praktykę

Opis programu oraz formularz zgłoszeniowy są dostępne na stronie:

https://pure.konsumenci.org/