Dzień: 2026-05-19

Inspekcja Handlowa sprawdziła, czy produkty dostępne na rynku zawierają niebezpieczne substancje chemiczne i czy ich poziom nie przekracza dopuszczalnych limitów. Badania objęły m.in. biżuterię, odzież, galanterię skórzaną, obrusy ceratowe i pościel. W 24 z 332 zbadanych partii wykryto przekroczenia. To ponad 7 proc. skontrolowanych produktów.

Co sprawdziła Inspekcja Handlowa?

Kontrolę przeprowadzono w 2025 r. Eksperci Laboratorium UOKiK w Łodzi zbadali łącznie 332 partie produktów. Sprawdzono także 344 przedsiębiorców: 25 producentów, 21 importerów, 27 hurtowni i 271 placówek handlu detalicznego.

Badania dotyczyły zawartości kadmu, ołowiu, chromu(VI), ftalanów i formaldehydu. Kontrolowano m.in. biżuterię, wyroby skórzane, jeansy, ubrania z włókien naturalnych, płaszcze, obrusy ceratowe i pościel.

Co wykryto?

Najwięcej nieprawidłowości dotyczyło biżuterii i obrusów ceratowych. W 11 partiach obrusów ceratowych wykryto przekroczenia ftalanów. Najwyższy wynik wyniósł 5,70 ± 0,86 proc., przy dopuszczalnym poziomie nie większym niż 0,1 proc. To około 57-krotne przekroczenie limitu.

W 11 partiach biżuterii stwierdzono przekroczenia kadmu lub ołowiu. W 3 partiach przekroczone były oba limity, w 6 partiach limit kadmu, a w 2 partiach limit ołowiu. Największe przekroczenie kadmu wyniosło powyżej 40 000 mg/kg, przy limicie 100 mg/kg. To ponad 400-krotne przekroczenie. Największe stężenie ołowiu wyniosło powyżej 166 667 mg/kg, przy limicie 500 mg/kg. To około 333-krotne przekroczenie.

Nieprawidłowości wykryto też w 2 partiach wyrobów skórzanych lub zawierających części ze skóry naturalnej. Chodziło o przekroczenie chromu(VI). Najwyższy wynik wyniósł 6,4 mg/kg, przy limicie 3 mg/kg. To ponad 2-krotne przekroczenie.

Co to może oznaczać dla konsumenta?

Ftalany, w tym DEHP wykrywany w części obrusów ceratowych, są używane do zmiękczania tworzyw sztucznych, m.in. PVC. Przy ftalanach problemem zwykle nie są natychmiastowe objawy po jednym kontakcie, ale możliwe skutki długotrwałego narażenia. Źródła zdrowotne wskazują m.in. na możliwy wpływ części ftalanów na gospodarkę hormonalną, płodność i rozwój dzieci.

Ołów może długo nie dawać wyraźnych objawów. Jeśli objawy występują, mogą być nieswoiste: zmęczenie, drażliwość, bóle głowy, bóle brzucha, zaparcia albo problemy z koncentracją. U dzieci szczególnie niepokojące są trudności rozwojowe, problemy z nauką lub zmiany zachowania.

Kadm i ołów to metale ciężkie, które mogą kumulować się w organizmie. W przypadku biżuterii ryzyko rośnie zwłaszcza wtedy, gdy produkt jest używany przez dziecko, trafia do ust, ściera się albo ma uszkodzoną powłokę.

Chrom(VI) ma szczególne znaczenie przy wyrobach skórzanych mających kontakt ze skórą. Sygnałem ostrzegawczym mogą być świąd, zaczerwienienie, pieczenie, wysypka, podrażnienie albo wyprysk po kontakcie z produktem. Raport Inspekcji Handlowej wskazuje też, że chrom(VI) może powodować alergie, podrażnienia skóry oraz choroby nowotworowe.

Jak sprawdzić produkt w domu?

Najpierw sprawdź, czy produkt znajduje się w wykazie opublikowanym przy kontroli. Porównaj nazwę produktu, markę, dane producenta lub importera oraz opis wyrobu. Wykaz zawiera konkretne produkty, wyniki badań i informacje o decyzjach albo sprawach w toku.

Jeśli masz obrus ceratowy z PVC, zachowaj szczególną ostrożność, gdy jest używany przy jedzeniu, przy dzieciach, jest stary, uszkodzony, lepki albo ma intensywny zapach plastiku. Jeśli produkt znajduje się w wykazie jako zakwestionowany, najlepiej przestać go używać.

Przy biżuterii niepokojące jest szczególnie używanie jej przez dzieci, wkładanie do ust, kontakt z uszkodzoną skórą, ścieranie powłoki albo brak danych producenta lub importera.

Przy wyrobach skórzanych przerwij używanie produktu, jeśli po kontakcie pojawia się podrażnienie skóry. Jeśli objawy są silne, powtarzają się albo dotyczą dziecka, skontaktuj się z lekarzem.

Gdzie śledzić ostrzeżenia?

Sprawdzaj komunikaty UOKiK i ogłoszenia dotyczące niebezpiecznych produktów. Możesz też korzystać z unijnego systemu Safety Gate, w którym publikowane są alerty o niebezpiecznych produktach nieżywnościowych, m.in. odzieży, obuwiu, biżuterii, kosmetykach i zabawkach.

Pisaliśmy o tym także przy sprawie łyżki do spaghetti, w której szkodliwe substancje wykryto w produkcie codziennego użytku. To dobry przykład, że ryzykowny produkt nie musi wyglądać podejrzanie. Dlatego warto sprawdzać oficjalne ostrzeżenia, a nie polegać wyłącznie na wyglądzie czy zapachu.

Podsumowanie

Kontrola Inspekcji Handlowej pokazuje, że przekroczenia dopuszczalnych limitów substancji chemicznych mogą dotyczyć zwykłych produktów domowych: obrusów ceratowych, biżuterii i wyrobów skórzanych. Dla konsumenta najważniejsze są trzy kroki: sprawdzić wykaz produktów, przerwać używanie zakwestionowanego wyrobu i śledzić oficjalne ostrzeżenia o niebezpiecznych produktach.

Źródła

• UOKiK: „Między nami jest chemia? Kontrola Inspekcji Handlowej 2026”
• Raport „Chemia w produktach. Raport Inspekcji Handlowej”
• Wykaz wyrobów zbadanych laboratoryjnie w zakresie substancji chemicznych w 2025 r.
• WHO: Lead poisoning and health
• CDC: Phthalates factsheet
• Verywell Health: Phthalates — uses, exposure and health concerns
• Verywell Health: Lead poisoning signs, symptoms and complications
• Safety Gate — unijny system ostrzegania o niebezpiecznych produktach
• Fundacja Konsumentów: „Szkodliwe substancje wykryte w łyżce do spaghetti. Gdzie śledzić niebezpieczne produkty?”