Dzień: 2026-08-19

Rafał Brzoska zarzucił Meta nieskuteczne reagowanie na płatne reklamy wykorzystujące jego wizerunek do rozpowszechniania fałszywych informacji. Meta odpowiada, że oszustwa szkodzą również jej działalności, a walka z nimi wymaga współpracy platform, instytucji finansowych i konsumentów. Sprawa ma już jednak wymiar prawny, a rola platformy w emisji reklam została oceniona przez polski sąd.

Fałszywe informacje w płatnych reklamach

Brzoska opisał reklamy pojawiające się na Facebooku i Instagramie. Informowano w nich m.in., że został zatrzymany przez policję, pobił żonę, jego żona nie żyje albo nastąpił jego „tragiczny koniec”. Jak podkreślił, materiały zobaczyły również jego dzieci.

Przedsiębiorca opublikował nazwiska osób związanych z działalnością Meta w Polsce. Niedługo później jego konto na Instagramie zostało czasowo zablokowane, a następnie odblokowane. Nie potwierdzono, co było bezpośrednią przyczyną blokady.

Meta odpowiada Rafałowi Brzosce

Meta przekazała, że oszustwa krzywdzą ludzi i podkopują zaufanie do całego systemu reklamowego. Jednocześnie uznała, że publiczne wymienianie jej pracowników z nazwiska i atakowanie ich w internecie może zagrażać ich bezpieczeństwu.

Według danych opublikowanych przez samą Meta firma usunęła w 2025 r. ponad 159 mln oszukańczych reklam na świecie. Meta deklaruje, że 92% z nich usunięto przed otrzymaniem zgłoszenia.

Co Reuters ustalił o przychodach Meta?

Reuters opisał wewnętrzne dokumenty Meta. Jeden z nich zawierał szacunek, zgodnie z którym w 2024 r. około 10,1% przychodów firmy – około 16 mld dolarów – mogło pochodzić z reklam oszustw i zakazanych towarów. Nie był to potwierdzony wynik finansowy. Meta uznała szacunek za zbyt szeroki i twierdziła, że rzeczywista wartość była niższa.

Brzoska zastosował wskaźnik 10% do oficjalnych przychodów Meta za 2025 r. i porównał otrzymany wynik z rocznym zyskiem netto firmy. Napisał: „Nikt dobrowolnie nie skasuje jednej trzeciej swojego zysku”.

Sąd ocenił rolę Meta w emisji reklam

W sprawie Brzoski i Omeny Mensah Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał zabezpieczenie dotyczące reklam wykorzystujących ich wizerunki. Z przedstawionego przez Brzoskę opisu orzeczenia wynika, że sąd uwzględnił aktywną rolę Meta: platforma weryfikuje reklamy, decyduje o ich emisji, targetuje odbiorców i pobiera wynagrodzenie.

Chodzi o postanowienie zabezpieczające, a nie wyrok kończący główny proces. Orzeczenie pokazuje jednak, że rola Meta może być oceniana szerzej niż działalność biernego pośrednika technicznego.

W sierpniu 2024 r. Prezes UODO wydał postanowienia nakazujące Meta na trzy miesiące wstrzymanie w Polsce fałszywych reklam wykorzystujących dane i wizerunki Brzoski oraz Mensah. W sprawie Mensah wskazano na 263 reklamy, z których część występowała w kilku wersjach.

Co dzieje się po zgłoszeniu reklamy?

Wyniki badania BEUC opisaliśmy w naszym wcześniejszym artykule o reklamach oszustów. Organizacje konsumenckie zgłosiły Meta 503 reklamy. Platforma usunęła 146, odrzuciła 216 zgłoszeń, a na 90 nie zareagowała. Kolejnych 51 reklam usunięto przed zakończeniem oceny.

W październiku 2025 r. Komisja Europejska wstępnie uznała, że Facebook i Instagram mogą naruszać DSA przez brak odpowiednio prostych mechanizmów zgłaszania nielegalnych treści. Komisja wskazała na zbędne etapy i rozwiązania mogące zniechęcać użytkowników. Były to ustalenia wstępne, które nie przesądzały końcowego wyniku postępowania.

Problem nie dotyczy tylko Polski

W kwietniu 2026 r. Consumer Federation of America pozwała Meta w imieniu organizacji i proponowanej grupy użytkowników Facebooka z Waszyngtonu. CFA zarzuciła firmie czerpanie korzyści z reklam oszustów oraz wprowadzanie konsumentów w błąd co do podejmowanych zabezpieczeń. Meta odrzuca te zarzuty.

Za tworzenie oszukańczych reklam odpowiadają przestępcy. Coraz częściej pojawia się jednak pytanie o zakres odpowiedzialności platformy, która uczestniczy w emisji i targetowaniu reklam, zarabia na nich oraz dysponuje narzędziami do weryfikacji reklamodawców i reagowania na zgłoszenia.

Źródła

• Money.pl – odpowiedź Meta
• Meta – dane o usuwaniu reklam
• Reuters – wewnętrzne szacunki Meta
• Rzeczpospolita – postanowienie Sądu Apelacyjnego
• UODO – postanowienia dotyczące Brzoski i Mensah
• Komisja Europejska – wstępne ustalenia dotyczące Meta
• BEUC – „Sponsored by Scammers”
• Consumer Federation of America – pozew przeciwko Meta
• Wired – stanowisko Meta wobec pozwu

Fundacja Konsumentów wykorzystuje narzędzia sztucznej inteligencji jako wsparcie w przygotowywaniu treści, analizie materiałów i tworzeniu ilustracji. Każdy materiał przeznaczony do publikacji podlega kontroli redakcyjnej człowieka.