BEUC i organizacje konsumenckie z 13 krajów sprawdziły, jak Meta, TikTok i Google reagują na zgłoszenia dotyczące oszukańczych reklam finansowych. W maju 2026 r. złożyły skargę do Komisji Europejskiej i właściwych organów krajowych. Według raportu problem dotyczy nie tylko samych reklam, ale także skuteczności mechanizmów zgłaszania, przejrzystości reklam i ograniczania ryzyk systemowych przez największe platformy.
Reklamy, które mogą prowadzić do strat
Raport BEUC pokazuje, że reklamy internetowe stały się jednym z kanałów, przez które konsumenci mogą trafiać na fałszywe oferty finansowe. Chodzi m.in. o reklamy dotyczące inwestycji, kryptowalut, pożyczek lub szybkiego zarobku.
Skala ryzyka jest duża. Według wspólnego raportu EBA i EBC wartość oszustw płatniczych raportowanych w Europejskim Obszarze Gospodarczym wyniosła w 2024 r. 4,2 mld euro. To o 17% więcej niż rok wcześniej. Największą wartość oszustw odnotowano przy przelewach i płatnościach kartą.
Co sprawdziły organizacje konsumenckie?
Od grudnia 2025 r. do marca 2026 r. BEUC i 13 organizacji konsumenckich prowadziły zbieranie dowodów dotyczących reklam finansowych widocznych na Meta, TikToku i Google. Organizacje wskazały na możliwe naruszenia DSA, czyli aktu o usługach cyfrowych.
Według BEUC problem dotyczy m.in. zgłaszania nielegalnych treści, przejrzystości reklam, systemów skarg, usuwania oszustów z platform oraz ograniczania ryzyk systemowych.
893 zgłoszone reklamy
W ramach badania organizacje konsumenckie zgłosiły łącznie 893 reklamy uznane za oszukańcze: 503 na Meta, 360 na TikToku i 30 na Google.
Meta usunęła 146 z 503 zgłoszonych reklam, odrzuciła 216 zgłoszeń, 90 pozostawiła bez reakcji, a 51 reklam zostało usuniętych przez reklamodawcę przed weryfikacją platformy. TikTok usunął 79 z 360 reklam, odrzucił 74 zgłoszenia, 73 zignorował, a w 134 przypadkach wskazał, że reklama została usunięta przed oceną. Google usunął 18 z 30 reklam, odrzucił 7 zgłoszeń i zignorował 5.
BEUC zaznacza, że mniejsza liczba reklam zebranych w przypadku Google nie oznacza, że problem na tej platformie jest mniej poważny. Według raportu wynikało to głównie z ograniczonych zasobów podczas zbierania dowodów.
Dlaczego DSA ma tu znaczenie?
DSA nakłada szczególne obowiązki na bardzo duże platformy internetowe i bardzo duże wyszukiwarki internetowe. To usługi, które mają ponad 45 mln użytkowników miesięcznie w Unii Europejskiej. Po wyznaczeniu przez Komisję Europejską muszą spełniać najbardziej rygorystyczne obowiązki DSA, m.in. dotyczące reklam, moderacji treści, systemów rekomendacji i ryzyk systemowych.
Komisja Europejska prowadzi listę wyznaczonych bardzo dużych platform i wyszukiwarek oraz działań nadzorczych wobec nich. Na tej liście znajdują się m.in. usługi Google, Meta i TikTok.
Problem z repozytoriami reklam
Jednym z ważnych elementów DSA są repozytoria reklam. To publiczne biblioteki reklam, które mają ułatwiać kontrolę nad nielegalnymi reklamami, manipulacyjnymi praktykami i dezinformacją.
BEUC wskazuje jednak, że w praktyce te narzędzia mają ograniczenia. Na Meta i TikToku można wyszukiwać reklamy po słowach kluczowych, natomiast w Google wyszukiwanie jest ograniczone głównie do nazw reklamodawców lub adresów stron.
Ten problem nie dotyczy wyłącznie raportu BEUC. W maju 2025 r. Komisja Europejska poinformowała TikToka o wstępnej ocenie, że jego repozytorium reklam nie spełnia obowiązków wynikających z DSA. Komisja wskazała, że takie repozytoria są ważne m.in. dla wykrywania reklam oszustw i fałszywych reklam.
Polski kontekst: koordynator ds. usług cyfrowych
DSA działa nie tylko na poziomie unijnym. Każde państwo członkowskie ma obowiązek wyznaczyć koordynatora ds. usług cyfrowych. W Polsce tymczasowo funkcję tę pełni Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, ale jego rola jest ograniczona ponieważ nie doszło do implementacji DSA. Według naszych ustaleń trwają obecnie prace nad dwoma projektami ustaw, które dążą do zmiany tej sytuacji.
Czego domagają się organizacje konsumenckie?
BEUC i organizacje konsumenckie wzywają Komisję Europejską oraz właściwe organy krajowe do wszczęcia lub przyspieszenia postępowań dotyczących zgodności Meta, TikToka i Google z DSA. Domagają się też zobowiązania platform do dostosowania praktyk do DSA oraz nakładania kar w przypadku dalszego braku zgodności.
Podsumowanie
Raport BEUC pokazuje, że problem oszukańczych reklam finansowych nie kończy się na samych reklamach. Dotyczy także tego, czy największe platformy skutecznie identyfikują ryzyko, czy usuwają oszustów, czy zapewniają przejrzystość reklam oraz czy użytkownicy mogą łatwo zgłaszać nielegalne treści.
Źródła
Raport BEUC: „Sponsored by Scammers”, maj 2026 r.
Raport EBA/EBC: „2025 report on payment fraud”
Komisja Europejska: informacje o VLOP/VLOSE w DSA
Komisja Europejska: lista nadzorowanych VLOP i VLOSE
Komisja Europejska: wstępne ustalenia dotyczące repozytorium reklam TikToka
UKE: Koordynator ds. usług cyfrowych w Polsce
Pomóż nam działać bardziej skutecznie w obronie konsumentów!
Nawet mała darowizna znaczy dla nas dużo.
🛒 Czy wiesz, że możesz nas wspierać… całkowicie za darmo? 😍
To nie żaden haczyk – to FaniMani.pl. Możesz pomagać naszej fundacji przy okazji codziennych zakupów online, w ponad 1800 sklepach internetowych, nie wydając przy tym ani grosza więcej ze swojego portfela.
📌 Jak to działa?
✔️ Zarejestruj się jednorazowo i wybierz Fundację Konsumentów
✔️ Zainstaluj Przypominajkę FaniMani w swojej przeglądarce i/lub pobierz aplikację mobilną na swojego smartfona
✔️ Przed zakupami kliknij „Aktywuj darowiznę”
✔️ Przejdź do sklepu i kupuj jak zwykle, bez dodatkowych opłat
🎁 Dla Ciebie cena pozostaje ta sama, a sklep, w którym zamawiasz, dzieli się swoim zyskiem i przekazuje średnio 2,5% wartości Twoich zakupów na nasze działania w formie darowizny. 💸
👉 Zarejestruj się tutaj i pomagaj bezpłatnie: https://fanimani.pl/fundacja-konsumentow
