Miesiąc: wrzesień 2026

Alior Bank, mBank, BNP Paribas Bank Polska i Bank Millennium mają zmienić sposób postępowania po zgłoszeniu nieautoryzowanej transakcji płatniczej. Banki mają też ponownie przeanalizować część spraw wcześniej zakończonych odmową. To efekt decyzji Prezesa UOKiK kończących trwające blisko cztery lata postępowania.

Cztery banki zmieniają praktyki

UOKiK kwestionował m.in. sytuacje, w których banki nie zwracały pieniędzy w ustawowym terminie albo robiły to jedynie warunkowo. Urząd zwrócił też uwagę na przypadki, gdy prawidłowe uwierzytelnienie klienta traktowano jako dowód, że świadomie zgodził się na transakcję.

To istotne rozróżnienie. Autoryzacja oznacza zgodę na konkretną transakcję. Uwierzytelnienie służy potwierdzeniu tożsamości lub użycia instrumentu płatniczego. Samo zarejestrowane użycie karty, aplikacji czy innego instrumentu nie wystarcza do wykazania autoryzacji.

Ponowna analiza spraw przez cztery banki nie oznacza jednak automatycznego zwrotu pieniędzy każdemu klientowi.

Co do zasady zwrot powinien nastąpić w D+1

Po zgłoszeniu nieautoryzowanej transakcji bank powinien co do zasady zwrócić jej kwotę najpóźniej do końca następnego dnia roboczego. Przepisy przewidują jednak wyjątki. Roszczenia co do zasady wygasają również, jeśli klient nie zgłosi transakcji w ciągu 13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku.

Więcej o tej zasadzie pisaliśmy w artykule „Ile czasu ma bank na zwrot środków przy nieautoryzowanej transakcji?”.

Skalę problemu pokazują dane Rzecznika Finansowego. W latach 2022–2025 do jego biura trafiło ponad 10 tys. wniosków o interwencję od osób, którym bank lub instytucja płatnicza odmówiły zwrotu po nieautoryzowanej transakcji.

W marcu opisywaliśmy też opinię rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-70/25. Zgodnie z nią samo rażące niedbalstwo klienta nie pozwala bankowi odmówić bezzwłocznego zwrotu. Bank może później dochodzić odpowiedniej kwoty, jeśli wykaże podstawy odpowiedzialności klienta. TSUE nie wydał jeszcze wyroku w tej sprawie. Więcej: „Bank odmówił zwrotu po oszustwie internetowym? Ważna opinia rzecznika TSUE dla klientów”.

Nie każde oszustwo oznacza transakcję nieautoryzowaną

To ważne rozróżnienie. Oszust może przejąć dane klienta i sam wykonać transakcję bez jego zgody. Może jednak także zmanipulować konsumenta tak, aby ten sam zlecił konkretny przelew.

W drugim przypadku zasady dotyczące zwrotu nieautoryzowanych transakcji nie muszą mieć zastosowania. Dlatego przy ocenie sprawy znaczenie ma nie tylko to, czy konsument został oszukany, ale też kto faktycznie zlecił i zatwierdził konkretną płatność.

Co zrobić, jeśli zauważysz nieautoryzowaną transakcję?

1. Skontaktuj się niezwłocznie z bankiem i zgłoś transakcję jako nieautoryzowaną.
2. Zabezpiecz rachunek – w razie potrzeby zablokuj kartę lub dostęp do bankowości i zmień dane logowania.
3. Złóż reklamację i wskaż dokładnie transakcje, których nie autoryzowałeś. Zachowaj potwierdzenia, historię rachunku i korespondencję.
4. Zgłoś oszustwo Policji, a jeśli incydent miał charakter internetowy – także do CERT Polska.
5. Jeżeli bank odmówi zwrotu, poproś o szczegółowe uzasadnienie. Samo prawidłowe uwierzytelnienie nie dowodzi jeszcze autoryzacji.
6. Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego.

Problem jest większy niż cztery banki

W lutym 2024 r. UOKiK informował, że jego działania dotyczą już 15 banków. Po czterech obecnych decyzjach nadal toczy się 10 postępowań, w których bankom postawiono analogiczne zarzuty.

Warto też spojrzeć na wcześniejszy etap oszustwa. Konsument może trafić na fałszywą reklamę, wiadomość lub stronę, zanim dojdzie do utraty pieniędzy. Pisaliśmy o tym przy okazji sporu Rafała Brzoski i Omeny Mensah z Meta dotyczącego reklam oszustów na Facebooku i Instagramie. Dotychczasowe rozstrzygnięcia mają jednak charakter zabezpieczający i nie kończą procesu głównego.

Więcej: „Meta kontra Rafał Brzoska. Kto odpowiada za reklamy oszustów na platformach?”.

Z perspektywy konsumenta pytanie jest więc szersze: jakie działania powinny podejmować banki, platformy i inne profesjonalne podmioty, aby ograniczać ryzyko oszustw na kolejnych etapach?

Źródła

• UOKiK – „Nieautoryzowane transakcje płatnicze: cztery banki zmieniają praktyki po decyzjach Prezesa UOKiK”
• Rzecznik Finansowy – stanowisko dotyczące opinii rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-70/25
• Ustawa o usługach płatniczych