Rządy krajów UE, w tym Polski, wdrażają obecnie prawo w zakresie pozwów zbiorowych, które będzie obowiązywać od połowy 2023 roku. Pozwy zbiorowe, termin prawny określający postępowanie sądowe grupy konsumentów reprezentowanych przez organizację konsumencką, jest podstawowym elementem prawa dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
W tej chwili kraje UE mają wyjątkową okazję, ale też obowiązek na ustanowienie procedur, które zafunkcjonują w praktyce. Oto niektóre z podstawowych wyborów, jakich muszą dokonać rządy.
Po pierwsze. Wybór między opcjami opt-in i opt-out. W przypadku procedur opt-in każdy konsument musi sam dołożyć starań, aby się zgłosić, a reprezentowana jest tylko niewielka liczba konsumentów. Dzięki procedurom opt-out wszyscy poszkodowani konsumenci mogą automatycznie otrzymać odszkodowanie.
Po drugie. Koszty. Koszty pozwów zbiorowych często sięgają setek tysięcy euro, co uniemożliwia organizacjom konsumenckim skierowanie takiego powództwa do sądu. Koszty postępowania sądowego można jednak uczynić bardziej przystępnymi za pomocą szeregu środków, na przykład poprzez ustalenie maksymalnych kwot wartości roszczenia lub umożliwienie alternatywnego finansowania.
Jako członek Europejskiej Organizacji Konsumenckiej (BEUC) nasza Fundacja Konsumentów zwraca się do rządu polskiego o takie zaprojektowanie pozwów zbiorowych, aby dostarczały faktyczną wartość konsumentom.
Początek pandemii COVID-19 spowodował lawinowe odwoływanie lotów, co wiązało się z obowiązkiem linii lotniczych do zwrotu konsumentom środków pieniężnych za zakupione bilety. Pomimo problemów z należytym respektowaniem praw pasażerów, 16 popularnych europejskich przewoźników zobowiązało się wdrożyć odpowiednie działania wobec konsumentów.
Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej, w przypadku odwołania lotu, pasażer powinien otrzymać w terminie siedmiu dni zwrot pełnej ceny zapłaconej za bilet. Podstawową formą przekazania wspomnianej kwoty są środki pieniężne. Z uwagi na komplikacje spowodowane masowym odwoływaniem lotów na początku pandemii COVID-19, linie lotnicze miały problem ze zwrotem konsumentom pieniędzy za wcześniej zakupione bilety. Doprowadziło to do niezgodnych z prawem praktyk, polegających na przekazywaniu konsumentom voucherów zamiast gotówki. Sprawą zajęła się Komisja Europejska wraz z Consumer Protection Cooperation Network (Siecią Współpracy w zakresie Ochrony Konsumentów, do której należą krajowe organy ochrony konsumentów). Po przeprowadzeniu dialogu z liniami lotniczymi, 16 z nich zobowiązało się podjąć działania naprawcze. Przede wszystkim skontaktowały się one z ponad 2,5 milionem konsumentów posiadających niewykorzystane vouchery z propozycją ich wymiany na środki pieniężne. Ponad 500 000 osób zdecydowało się otrzymać pieniądze w zamian za voucher. Przedstawiamy listę 16 wspomnianych linii lotniczych, wśród których znajdują się również te popularne w Polsce:
Jeżeli dalej posiadasz niewykorzystany voucher, który został Ci narzucony przez linie lotnicze, zwróć się do nich o zamianę go na środki pieniężne.
Rosną stopy procentowe WIBOR, od których zależy oprocentowanie kredytów hipotecznych w złotówkach. Oznacza to, że rosną także raty tych kredytów spłacanych przez konsumentów. Co możemy w tej sytuacji zrobić? O różnych opcjach pisał niedawno UOKiK w artykule tutaj.
Jedną z opcji dla osób, które dysponują wolnymi środkami finansowymi jest nadpłata kredytu lub wcześniejsza spłata całości. Co ważne, jeśli spłacasz całkowicie lub nadpłacasz kredyt hipoteczny, który wziąłeś po 21 lipca 2017 r., bank musi się z tobą rozliczyć z opłat pobranych w związku z zawarciem umowy. Więcej o tym przeczytasz tutaj.
UOKiK przygotował też specjalny kalkulator, który pomaga przeprowadzić symulację korzyści wynikających ze wcześniejszej spłaty lub nadpłaty części kredytu. Kalkulator pomoże także sprawdzić jak orientacyjnie będzie się kształtować rata twojego kredytu, gdy zwiększy się jego oprocentowanie. Możesz skorzystać z kalkulatora tutaj.
———
Masz problem z wadliwym towarem? Zachęcamy do korzystania z naszych szybkich e-porad online, dostępnych na stronie porady.konsumenci.org. Fundacja Konsumentów prowadzi ten portal już wiele lat, z naszych szybkich e-porad skorzystało już ok. 150 000 konsumentów. Poradę można uzyskać tutaj.
Webinar dla przedsiębiorców: co każdy sprzedawca internetowy musi wiedzieć o prawie konsumenta do zwrotu towaru?
Continue reading
W jakiej sytuacji mamy możliwość rezygnacji z zakupu towaru przez telefon? Co musi zajść żeby umowa sprzedaży przez telefon w ogóle była uznana za zawartą?
Continue reading
Śledzenie zachowań konsumentów przez firmy jest faktem. Wszystko, co robimy, co kupujemy, co lubimy, jest już dziś monitorowane, po to, by wpływać na nasze wybory i decyzje. A może być znacznie gorzej, kiedy systemy sztucznej inteligencji zaczną być powszechnie stosowane. Czas powiedzieć #StopSzpiegowaniuKonsumenta
Continue reading
Czy sprzedawca może odrzucić reklamację towaru w pierwszym roku od jego wydania konsumentowi bez przedstawienia opinii rzeczoznawcy?
Continue reading
Od 1 stycznia 2022 roku, Fundacja Konsumentów po blisko 7 latach pomagania konsumentom zakończyła prowadzenie Infolinii Konsumenckiej. W tym czasie udzieliliśmy ponad pół miliona porad prawnych!
Continue reading
Co Cię postawi na nogi po Sylwestrowym szaleństwie? Co da „kopa” potrzebnego, by wrócić do codziennych obowiązków? Wiadomo, mocna kawa! A co z herbatą? Dla kawoszy i dla miłośników herbaty, mamy coś specjalnego. Zajrzyj do kolejnego raportu Fundacji Konsumentów i przekonaj się, które napoje zawierają najwięcej kofeiny.
Continue reading